دستگاه جوجه کشی

مشخصات فنی دستگاه جوجه کشی

امروزه گوشت مرغ و پرندگان یکی از منابع اصلی تامین پروتئین به حساب می آید که با افزایش جمعیت و گسترش شهر نشینی روش های سنتی جوجه کشی از طریق مرغ کرچی جوابگوی نیاز جامعه نیست برای این منظور از دستگاه های جوجه کشی استفاده می شود که در تعداد های بالا عمل جوجه کشی را از تخم های نطفه دار انجام می دهند.

پرورش سنتی مرغ

مرغداری صنعتی

جوجه کشی صنعتی با دستگاه جوجه کشی

جوجه ها در حال خارج شدن از تخم در روش صنعتی

در ماشین جوجه کشی شرایطی که پرنده مادر در دوران خوابیدن بر روی تخم ها را فراهم می کند شبیه سازی می شود. ماشین های جوجه کشی شرایط رشد جنین شامل، رطوبت، دما، چرخش تخم و تهویه هوا را فراهم می کنند که این عمل ها را پرنده مادر بطور غریزی انجام می دهد. مرغ مادر از طریق بدن خود رطوبت تخم ها را حفظ کرده و با حرارت بدن خود دمای آنها را تنظیم می کند همچنین با نوک خود تخم ها را جابجا کرده و می چرخاند، زرده تخم مرغ از سفیده سبک تر است که در صورت ثابت ماندن تخم مرغ بسمت بالا حرکت کرده و امکان چسبیدن به پوسته بیشتر می شده و احتمال ناقص شدن جوجه و تلف شدن آن افزایش می یابد. با چرخیدن تخم مرغ، زرده در محدوده مناسب خود حفظ می شود و جنین بصورت طبیعی رشد خواهد کرد.

در ماشین جوجه کشی عمل چرخش تخم ها با تغییر زاویه شانه بصورت اتوماتیک انجام می شود. جنین برای رشد در داخل تخم به حرارت معینی نیاز دارد که در حالت طبیعی از بدن پرنده مادر تامین شده و در ماشین جوجه کشی از منابع تولید حرارت مثل هیتر های برقی یا گازی استفاده می شود. در دستگاه های جوجه کشی کوچک برای تامین رطوبت از ظرف آب استفاده می شود که در زیر تخم ها قرار می گیرد و برای دستگاه های بزرگ و متوسط از بخار ساز ها استفاده می کنیم.

باتوجه به اینکه جنین برای رشد به اکسیژن نیاز دارد بایستی میزان اکسیژن فضای داخل دستگاه از 21% کمتر نشود که با کاهش میزان اکسیژن از این مقدار درصد جوجه آوری کاهش پیدا می کند افزایش میزان دی اکسید کربن رابطه مستقیمی با میزان تلفات دارد بطوری که اگر میزان آن به 5% برسد تمامی جوجه ها تلف خواهند شد بنابراین ضروریست فضای جوجه کشی تهویه مناسب داشته باشد. در دستگاه های کوچک جوجه کشی با باز و بسته کردن دریچه اکسیژن مورد نیاز تامین می شود و در دستگاه های بزرگ با نصب سیستم تهویه مناسب این عمل انجام می شود.

طول دوره رشد جوجه در داخل تخم به دو دوره تقسیم می شود که برای پرندگان مختلف متفاوت می باشد. دوره اول که دوره رشد جنین می باشد دوره ستر نامیده می شود و دوره دوم آماده شدن جوجه برای خروج از تخم می باشد که دوره هچر نامیده می شود در دوره هچری برای خارج شدن راحت تر جوجه ها چرخش تخم ها متوقف می شود و میزان رطوبت آنها کمی بالاتر رفته و دمای تخم ها مقداری ( حدود 1 درجه) کاهش می یابد. در تعدادی از دستگاه ها عمل ستر و هچر بطور اتومات انجام می شود. در مرحله ستر تخم های نطفه دار بر روی شانه های مخصوص قرار می گیرد که با توجه به اندازه تخم ها سایز آنها تغییر می کند. پس از گذشت زمان ستری تخم ها در سبد های هچر مخصوص قرار می گیرد تا جوجه ها براحتی از تخم خارج گردند اگر این جابجایی اجام نشود و تخم ها در همان شانه های ستر بمانند خارج شدن جوجه ها با مشکل مواجه شده و باعث تلفات می گردد.

مزایای دستگاه های جوجه کشی نسبت به جوجه کشی طبیعی

در روش جوجه کشی طبیعی پرنده مادر برای تعداد محدودی تخم قادر است شرایط جوجه شدن را فراهم کند که با ابعاد و اندازه بدن خودش رابطه مستقیم دارد و با بیشتر شدن تعداد تخم ها از آن تعداد (برای مرغ حدود 20 عدد) دما و رطوبت لازم تامین نشده و اکثر تخم ها خراب خواهند شد. اما در دستگاه جوجه کشی صنعتی هیچ محدودیتی وجود ندارد و با افزایش تعداد تخم ها از دستگاه بزرگتری استفاده می شود که همان شرایط مطلوب را فراهم می کند. علاوه بر این در جوجه کشی طبیعی مرغ کرچی در دوره های خاصی روی تخم خوابیده و توانایی جوجه آوری دارد ولی با استفاده از دستگاه های جوجه کشی در تمام فصول سال قادر خواهید بود تولید جوجه داشته باشید. در روش صنعتی عوامل بیماری زا و آلوده گی های محیطی قابل کنترل می باشند به همین دلیل تلفات کمتر شده و صرفه اقتصادی بالا خواهد رفت و منطقی ست تا در هر سطحی از تولید از دستگاه جوجه کشی صنعتی استفاده شود.

ظرفیت دستگاه های جوجه کشی بر مبنای تعداد تخم هایی که در خود جای می دهند تغییر می کند براین اساس ظرفیت های ماشین های جوجه کشی در اندازه های کوچک (خانگی)، متوسط (نیمه صنعتی) و بزرگ (صنعتی) در دسترس می باشد.

معمولا ظرفیت های تا 150 عدد تخم مرغ را دستگاه های جوجه کشی خانگی و از 150 تا 2000 عدد تخم مرغ را دستگاه های جوجه کشی نیمه صنعتی و از 2000 عدد تخم مرغ با بالا را دستگاه های جوجه کشی صنعتی یا ماکرو می نامند که از این دستگاه ها تولید کنندگانی بزرگی که تخصصشان تولید و عرضه جوجه یک روزه می باشد استفاده می کنند.